Ek Doğum İzni Hakkında Son Gelişmeler! 24 Haftalık İzin Kimlere Veriliyor?

Çalışan anneleri etkileyen yeni doğum izni düzenlemesi için önemli bir tarih yaklaşmakta. Annelik izninin 24 hafta olarak belirlenmesiyle, daha önce iznini tamamlamış olan çalışanlara da 8 hafta ek iznin yolu açıldı. Ancak bu ek haktan yararlanmak isteyenlerin başvuru süresi bu hafta sonunda sona erecek. Yeni düzenlemeyle birlikte ek izin koşulları, işverenlerin yükümlülükleri ve SGK ödeme detayları hakkında birçok soru gündeme gelmiş durumda. İşte ek doğum izniyle ilgili son gelişmeler...

EK DOĞUM İZNİ BAŞVURUSU İÇİN SON TARİH NE ZAMAN?

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç’ın ek doğum izniyle ilgili kalemi şu şekilde:

Ek doğum izni hakkından, 1 Nisan 2026 tarihine kadar doğum yapmamış olanlar yararlanacak. Bu kişilere, ek doğum izni kullanabilmeleri için 10 iş günü başvuru süresi tanınmıştı. Bu süre 15 Mayıs Cuma günü itibarıyla sona erecek.

Bu durum göz önüne alındığında, 15 Ekim 2025 tarihinden itibarense doğum yapmış olan işçi, memur, kamuda çalışan sözleşmeli personel ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu anneler, 8 haftalık ek doğum izni almak için 15 Mayıs’a kadar başvuruda bulunabilecekler.

İŞVEREN EK DOĞUM İZNİ BAŞVURUSUNU RET EDEBİLİR Mİ?

Ek doğum izni başvuruları geçtiğimiz haftanın pazartesi günü başladı. Bazı işverenlerin bu başvurulara olumsuz yanıt verdiği yönünde iddialar ortaya atılmakta.

Doğum izni ile doğum sonrası yarım gün ücretsiz izin ve 6 aya kadar ücretsiz izin hakları, İş Kanunu'nun 74. maddesinde yer almaktadır. Bu madde, iş sözleşmesiyle çalışan, İş Kanunu kapsamındaki ve dışındaki bütün işçiler için geçerlidir.

Söz konusu maddede doğum izni ve doğum sonrası diğer izinlerin emredici niteliği bulunmakta. İşverenin, bu izinleri kullandırmaktan kaçınma yetkisi bulunmamaktadır. Eğer işveren, yasal düzenlemeye rağmen ek doğum izni başvurusunu reddederse, çalışan iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir. Ayrıca, hak ihlali yaşamış bir işçi, işverene karşı manevi tazminat davası da açma hakkına sahiptir.

KİM NE KADAR DOĞUM İZNİ KULLANABİLECEK?

Yeni düzenleme, normal doğum yapan annelere doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra ise 16 hafta olmak üzere toplamda 24 hafta doğum izni verme hakkı sunmaktadır. Çoğul gebelik durumlarında, doğumdan önceki süreye iki hafta eklenmektedir. Yeni yasayla birlikte, çoğul gebelik yaşayanların toplam izin süresi 18 haftadan 26 haftaya yükselmiştir.

Anne, sağlığı uygun olduğunda ve doktor onayı aldığı takdirde doğumdan önceki son iki hafta boyunca çalışma izni alabilir. Önceden bu süre sadece 3 hafta ile sınırlıydı.

Doğumdan ya da doğum sonrası annenin vefatı durumunda kullanılmayan izin süreleri, babaya aktarılacaktır.

Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen eşler veya evlat edinen kişi, çocuğun aileye teslim tarihinden itibaren 8 hafta izin kullanabilecektir. Ayrıca bir ya da daha fazla çocuğun koruyucu aileliğini üstlenen çalışanlar, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin alma hakkına sahiptir.

YARIM ÇALIŞMA İZNİ

Yukarıda belirtilen doğum izni sona erdikten sonra, çocuğun bakım ve yetiştirilmesi amacıyla anneye birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün boyunca haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilmektedir. Çoğul doğum durumunda bu sürelerde 30’ar gün ekleme yapılmaktadır. Çocuk engelli olarak doğduğunda ise bu süre 360 gün olarak uygulamaya konacaktır.

İsteğe bağlı olarak, kadın çalışanlara 24 haftalık doğum izni süresinin sona ermesinden veya çoğul gebelik durumunda 26 haftalık süresinden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin alma hakkı verilmektedir. Ayrıca, kadın işçiler bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde 1,5 saat süt izni de kullanabilmektedir. Belirtilen izinlerin hepsi kanunun zorunlu kuralları arasındadır ve tamamen çalışanın tercihlerine bağlıdır. İşverenin, izin taleplerini reddetme hakkı yoktur.

MEMUR VE İŞÇİNİN BABALIK İZNİ EŞİTLENDİ

Yeni yasa, işçi ve memurların babalık iznini eşitlemiş durumda. İşçilerin 5 gün olan babalık izni süresi artık memurlarda olduğu gibi 10 güne çıkarılmıştır.

İŞÇİYE DOĞUM İZNİNDE SGK’DAN İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ

Doğum izni süresince memurlar, fiili çalışma koşulları hariç, maaşlarını ve sosyal yardımlarını almaya devam ederler. Bu durumda önemli bir kayıp yaşamazlar.

İşçilere ise doğum izni süresince Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından iş göremezlik ödeneği ödenmektedir. Halk arasında rapor parası olarak bilinen iş göremezlik ödeneği, son 12 aylık ortalama prime esas kazancının 3’te 2’si oranında verilmektedir. Ancak, işçinin maaşı ne olursa olsun 2026 yılında bir günlük iş göremezlik ödeneği 734 TL'den, 30 günlük ödenek ise 22.020 TL'den az olamaz.

On günlük babalık izni süresince işçinin ücreti işveren tarafından ödenmektedir. İş yeri içinde yol ve yemek yardımı gibi fiili çalışmaya bağlı olan ödemeler dışında normal ücretini almaya devam eder.